Porady

Jak przygotować len do szycia? Kompletny poradnik o dekatyzacji i pielęgnacji lnu

Photo with linen flowers and bees for article How to prepare linen for sewing; Zdjęcie kwitnącego lnu z pszczołą w kadrze, ilustracja do artykułu: jak przygotować len do szycia

W tym artykule przybliżymy jak przygotować len do szycia, ponieważ ten jako tkanina w pełni naturalna wymaga odpowiedniego potraktowania. Dzięki swoim właściwościom, takim jak przewiewność i trwałość len jest od wieków doskonałym wyborem do szycia odzieży codziennej. Historycznie wybierany był jako materiał do szycia bielizny, ponieważ pozwalał na częste i dość agresywne pranie, w celu zachowania czystości.

Dlaczego len wymaga przygotowania przed szyciem?

Len jest włóknem roślinnym, przez co „pracuje” pod wpływem wody i temperatury. Len posiada włókna celulozowe, które w trakcie procesu przygotowania do przędzenia i w dalszej kolejności tkania rozciągają się, gdy gotowa tkanina zostanie poddana działaniu wysokiej temperatury i wody włókna te będą chciały powrócić do swojego pierwotnego stanu, co spowoduje, że tkanina się skurczy.

Len w trakcie przerabiania pokrywany jest również krochmalem. Ma to na celu usztywnienie nici i ich zabezpieczenie przed nadmiernym przecieraniem. Jednak cała tkanina po utkaniu jest przez to sztywna i nieprzyjemna w dotyku, dlatego pranie lnu przed szyciem ma też na celu pozbycie się krochmalu i zmiękczenie lnu.

Jak prać len przed szyciem, czyli czym jest dekatyzacja lnu?

Dekatyzacja lnu to proces celowego wykurczania i stabilizowania wymiarów tkaniny przed szyciem poprzez poddanie jej działaniu gorącej i zimnej wody oraz pary wodnej. Jak zdekatyzować tkaninę przed szyciem w domu? W pralce.

Pralka pozwala swobodnie zdekatyzować nawet duże kupony lnu. Można oczywiście len wyprać ręcznie, jednak będzie to uciążliwe, zwłaszcza dla wysokiej temperatury. Ponieważ len dekatyzujemy w jak najwyższej temperaturze.

  • Do lnów naturalnych zaleca się pranie w temperaturze 60°C lub nawet 90°C. Len jest naturalnie odporny i historycznie był wręcz wygotowywany, żeby usunąć wszystkie zabrudzenia.
  • Inna sprawa ma się z lnami farbowanymi, zwłaszcza roślinnie. Je zaleca się prać maksymalnie w 40°C, ponieważ wysokie temperatury mogą wpływać na blaknięcie tkaniny.

Tak samo na len działa słońce – wywieszenie mokrego lnu na pełne słońce będzie powodowało jego wybielanie, jest to całkowicie normalny proces, który w czasach historycznych wykorzystywano do rozjaśniania lnianych tkanin przed farbowaniem. Jednak w przypadku lnu już pofarbowanego powinniśmy suszyć go w zacienieniu, by zminimalizować ryzyko jego wyblaknięcia.

Dekatyzacja parowa lnu, czyli jak prasować lniane tkaniny

Len ma to do siebie, że bardzo łatwo się odkształca i gniecie. Z czasem, gdy tkanina zmięknie, będzie to mniej zauważalne. Jednak przed szyciem może to być problemem, ponieważ każde zagniecenie może zaważyć na dopasowaniu tkaniny do wykroju. Dlatego zaleca się prasowanie lnu przed szyciem.

Jak prasować len efektywnie? Na gorąco i na mokro. Tkaniny lniane mają to do siebie, że nie puszczają łatwo zagnieceń, dlatego też zaleca się, aby prasować je:

  •  w najwyższej możliwej temperaturze;
  • lekko wilgotne lub z użyciem dużej ilości pary;
  • na lewej stronie.

Prasowanie lnu wygładza bowiem skurczone włókna i powoduje nie tylko wyprostowanie tkaniny, ale także może powodować wybłyszczanie się włókien (co nada tkaninie delikatnego połysku niczym tkaninom jedwabnym – ten efekt widać na naszej kolekcji lnu w diamentowym splocie). Musimy również pamiętać, że len po prasowaniu odzyska część swojej sztywności.

Jak przechowywać len po przygotowaniu?

Len, jak już zaznaczyliśmy, lubi się gnieść, dlatego też, jeśli nie mamy możliwości szyć od razu po przygotowaniu, warto wiedzieć jak przechowywać len po przygotowaniu. Najprościej len zwinąć w rulon, by uniknąć składania go w kostkę – może odkształcić się na złożeniu. Tkaniny lniane powinno się także przechowywać w miejscach suchych i przewiewnych, dlatego najlepiej zostawić go zwiniętego na stole lub na przykład rozwiesić na wieszaku.

Czy len stonewashed trzeba prać przed szyciem?

Len stonewashed to inaczej len zmiękczany. Swoją nazwę zawdzięcza historycznej metodzie zmiękczania go, czyli delikatnemu rozcieraniu lnu na kamieniach w rzece. Współcześnie proces ten jest przeprowadzany za pomocą prania w specjalnych detergentach.

Także odpowiadając na pytanie czy len stonewashed trzeba prać przed szyciem odpowiedź brzmi: nie. Len ten nie kurczy się i jest już zmiękczony. Zaleca się jednak dekatyzację parową, czyli prasowanie z dużą ilością pary.

Delikatne lny stonewashed w naszym sklepie

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) o tym jak przygotować len do szycia

Podsumowując. Przygotowanie lnu do szycia to proces prosty, ale absolutnie niezbędny. Pranie, dekatyzacja, suszenie i prasowanie sprawiają, że tkanina staje się stabilna, przyjemniejsza w dotyku i gotowa do krojenia — bez ryzyka, że gotowy projekt zmieni rozmiar po pierwszym praniu. Poniżej znajdziesz najczęściej zadawane pytania o przygotowanie lnu do szycia.

Czy len trzeba prać przed szyciem?

Tak. Pozwala to na obkurczenie się włókien i ustabilizowanie tkaniny.

W jakiej temperaturze prać len przed szyciem?

Zaleca się prać lny naturalne w temperaturze od 60°C do 90°C, natomiast lny farbowane w temperaturze do 40°C.

Czy dekatyzacja lnu jest konieczna?

Tak. Len jako tkanina z włókien naturalnych wymaga dekatyzacji w celu skurczenia tkaniny i nadania jej naturalnej miękkości.

Czy len można dekatyzować tylko parą?

Nie. Len można dekatyzować również na mokro, na przykład w pralce.

Jak bardzo len się kurczy podczas prania?

Tkanina lniana kurczy się od 2 do 10%.

Czy każdy len obkurcza się tak samo?

Nie. Wszystko zależy od jakości włókien, splotu tkackiego oraz sposobu przerobu włókien i tkania.

Czy len można prać w pralce, czy lepiej ręcznie?

Len śmiało można prać w pralce.

Czy suszarka bębnowa jest bezpieczna dla lnu?

Tak, naturalny len doskonale znosi wysokie temperatury, należy jednak pamiętać, że jeśli chcemy suszyć gotową część odzieży w suszarce, to powinniśmy także wysuszyć w suszarce tkaninę przed szyciem.

Czy len trzeba prasować przed krojeniem?

Tak. Len łatwo łapie zagniecenia, co może powodować niedokładne przeniesienie wykroju na materiał.

Jak zmiękczyć sztywny len?

Wyprać go w wysokiej temperaturze, porządnie wytrzepać lub poczekać, tkaniny lniane miękną podczas używania.

Czy len farbowany można prać w wyższej temperaturze?

Można, jednak nie zaleca się tego, ponieważ może to powodować blaknięcie koloru.

Czy len może puścić kolor podczas pierwszego prania?

Może, dlatego zaleca się by pierwsze pranie było prane samodzielnie.

Czy muszę dekatyzować len, jeśli kupiłam len stonewashed?

Nie. Len stonewashed jest zmiękczany i dekatyzowany w procesie produkcji, zaleca się jednak wyprasować go z dużą ilością pary.

Dlaczego len po praniu jest szorstki i jak temu zaradzić?

Len podczas prania w wysokich temperaturach kurczy swoje włókna co powoduje większe zbicie tkaniny. Aby temu zaradzić poleca się pranie lnu w niższej temperaturze, dokładne wytrzepanie lnu przed powieszeniem do wyschnięcia lub odczekanie – len bardzo szybko mięknie podczas noszenia.

Czy lepiej zwijać, czy składać len do przechowywania?

Len lepiej zwijać w rulon i przechowywać poza szafą – uniknie się w ten sposób zagnieceń.